Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Strony WWWSerwery VPSDomenyHostingDarmowy Hosting CBA.pl
Get Adobe Flash player

System zapobiegania i reagowania na cyberprzemoc

c.d. Zapobiegania

Zapewnienie uczniom bezpieczeństwa w szkole jest ważnym elementem organizacji pracy
każdej placówki oświatowej. Rolę szkoły, zadania dyrektora i nauczycieli w tym obszarze
regulują przepisy prawa oświatowego, administracyjnego, cywilne-go, karnego i pracy.
Regulacje prawne w większości określają ogólne zasady zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i
odpowiedzialność prawną pracowników szkoły za ich przestrzeganie. Nie przedstawiają jednak
systemu reagowania w konkretnych sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa uczniów, czy
szczegółowych procedur postępowania. Zjawisko cyberprzemocy jest jednym z zagrożeń, o
którym warto pamiętać, oraz zdawać sobie sprawę z jego złożoności i możliwości
wystąpienia. Pojawia się również potrzeba przygotowania i stosowania rozwiązań
organizacyjnych w tym obszarze, uwzględniających potrzeby i realia szkolne. Ujawnienie
zjawiska cyberprzemocy wymaga podjęcia w szkole konkretnych działań interwencyjnych.
Aby interwencja była skuteczna, warto zadbać o następujące sprawy: 1) wprowadzić działania
profilaktyczne w szkole, uświadamiające całej społeczności szkolnej (uczniom, rodzicom,
nauczycielom i innym pracowni-kom szkoły) zasady korzystania i zagrożenia płynące z
użytkowania różnych technologii komunikacyjnych;2) opracować procedurę reagowania w
szkole na zjawisko cyberprzemocy;3) podejmować interwencję w każdym przypadku ujawnienia
lub podejrzenia cyberprzemocy (procedura nie będzie wówczas tylko „martwym” zapisem w
dokumentach szkolnych).

 

Profilaktyka w szkole

Głównym celem działań profilaktycznych szkoły w zakresie przeciwdziałania cyberprzemocy
jest ograniczenie lub całkowite wyeliminowanie zachowań agresywno-przemocowych,
realizowanych przy użyciu technologii komunikacyjnych w szkole i poza nią, a także
zapobieganie powstawaniu tego rodzaju problemów. Aby działania te były efektywne,
powinny opierać się na kilku kluczowych zasadach. Podstawowym warunkiem powodzenia
każdego programu zaradczego jest stworzenie takiego środowiska szkolnego, które
charakteryzuje się ciepłem, życzliwym nastawieniem i zainteresowaniem ze strony
dorosłych. Liczne badania wskazują, iż integracja uczniów i tworzenie związków
opartych na przyjaźni, budowanie

dobrych relacji nauczyciel-uczeń jest ważnym środkiem prewencyjnym. Wytwarza-nie
pozytywnych więzi i kreowanie przyjaznego, wspierającego środowiska szkolne-go
znacząco osłabia ryzyko przejawiania zachowań agresywnych przez uczniów. Zarazem jednak
w szkole muszą istnieć wyraźnie wytyczone granice akceptowanych zachowań. Skuteczne
zapobieganie działaniom przemocowym jest możliwe tylko wtedy, gdy w szkole funkcjonuje
czytelny system norm współżycia społecznego i jasny system konsekwencji w przypadku
złamania zasad. Władze szkolne powinny szczególnie wyraź-nie przekazywać zarówno uczniom,
jak i ich rodzicom, iż zamierzają reagować na wszelkie przejawy zachowań przemocowych
(a więc także cyberprzemoc) wśród uczniów. Fundamentalnym elementem każdego programu
mającego na celu ograniczenie zjawiska cyberprzemocy powinno być również dostarczanie
uczniom wiedzy i umiejętności posługiwania się technologią komunikacyjną. Uświadamianie
całej społeczności szkolnej (uczniom, rodzicom, nauczycielom i innym pracownikom szkoły)
zagrożeń płynących z użytkowania Internetu i telefonii komórkowej, a jednocześnie uczenie
zasad odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z tych technologii jest ważnych
czynnikiem w zapobieganiu cyberprzemocy. Uczniowie muszą wiedzieć, jak korzystać z
mediów, aby nie stały się one narzędziem agresji i przemocy rówieśniczej oraz jakie mogą
być konsekwencje ryzykownych działań w sieci. Rolą szkoły jest więc pro-wadzenie edukacji
uczniów także w tym obszarze, co znajduje odzwierciedlenie w nowej podstawie programowej
kształcenia ogólne-go, która nakłada na szkoły obowiązek prowadzenia edukacji medialnej i
profilaktyki zachowań ryzykownych w Internecie (Rozporządzenie Ministra Edukacji
Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r.w sprawie podstawy programowej wychowania
przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych ty-pach szkół – DzU z dnia 15
stycznia 2009 r., nr 4, poz. 17).Pomocą dla nauczycieli i wychowawców może stać się coraz
bogatsza oferta pro-gramów profilaktycznych i edukacyjnych z zakresu nowoczesnych
technologii.

 

Zasady reagowania

Jednym z ważnych zadań szkoły jest przygotowanie i stosowanie algorytmu interwencji
w przypadku cyberprzemocy, uwzględniającego potrzeby i realia szkolne. Proponowana
poniżej procedura zawiera zasady postępowania pracowników szkoły w sytuacji ujawnienia
cyberprzemocy. Jest podpowiedzią, jak i kiedy nauczyciele (dyrektor szkoły) powinni
reagować wobec ofiar, sprawców i świadków oraz w jaki sposób współpracować z rodzicami
tych uczniów.

 

Ujawnienie cyberprzemocy

Informacja o tym, że w szkole miała miejsce cyberprzemoc, może pochodzić z różnych źródeł. Osobą zgłaszającą fakt prześladowania może być poszkodowany uczeń, jego rodzice lub inni uczniowie – świadkowie zdarzenia, nauczyciele. Procedury postępowania przyjęte w niektórych szkołach dopuszczają anonimowe zawiadamianie o aktach przemocy na terenie szkoły, w tym także faktu cyberprzemocy, np. proponując uczniom korzystanie ze „skrzynki zaufania”, do której mogą oni wrzucać anonimowe informacje dotyczące przypadków przemocy. Warunkiem powodzenia tego typu metod jest dobre zaplanowanie, przeprowadzenie działań przygotowawczych (uzyskanie akceptacji uczniów, uczulenie ich, że fałszywe informacje to również forma przemocy itd.), a następnie konsekwentne reagowanie na zgłaszane problemy. W przeciwnym razie istnieje ryzyko potraktowania „skrzynki” jako okazji do dobrej, choć mało wybrednej zabawy, polegającej na wrzucaniu donosów i inwektyw pod adresem uczniów i nauczycieli. Niezależnie od tego, kto zgłasza przypadek cyberprzemocy, procedura interwencyjna powinna obejmować:

udzielenie wsparcia ofierze przemocy

zabezpieczenie dowodów i ustalenie okoliczności zdarzenia;

wyciągnięcie konsekwencji wobec sprawcy przemocy oraz praca nad zmianą postawy ucznia.

 

Okoliczności cyberprzemocy

Wszystkie przypadki przemocy, a więc także przemocy z wykorzystaniem
mediów elektronicznych, powinny zostać właściwie zbadane, zarejestrowane i udokumentowane.

  1. Jeśli wiedzę o zajściu posiada nauczyciel niebędący wychowawcą, powinien przekazać informację wychowawcy klasy, który informuje o fakcie pedagoga szkolnego i dyrektora.
  2. Pedagog szkolny i dyrektor wspólnie z wychowawcą powinni dokonać ana-lizy zdarzenia i zaplanować dalsze postępowanie.
  3. Do zadań szkoły należy także ustalenie okoliczności zdarzenia i ewentualnych świadków.
  4. Warto zadbać o udział nauczyciela informatyki w procedurze interwencyjnej, szczególnie na etapie zabezpieczania dowodów i ustalania tożsamości sprawcy cyberprzemocy.
 

Dowody

    1. Wszelkie dowody cyberprzemocy powinny zostać zabezpieczone i zarejestrowane. Należy zanotować datę i czas otrzymania materiału, treść wiadomości oraz, jeśli to możliwe, dane nadawcy (nazwę użytkownika, adres e-mail, numer telefonu komórkowego itp.) lub adres strony www, na której pojawiły się szkodliwe treści czy profil.
    2. Takie zabezpieczenie dowodów nie tylko ułatwi dalsze postępowanie dostawcy usługi (odnalezienie sprawcy, usunięcie szkodliwych treści z serwisu), ale również stanowi materiał, z którym powinny się zapoznać wszystkie zaangażowane w sprawę osoby: dyrektor i pedagog szkolny, rodzice, a wreszcie policja, jeśli doszło do złamania prawa.
    3. Na etapie zabezpieczania dowodów cyberprzemocy i identyfikacji sprawcy warto korzystać z pomocy nauczyciela informatyki.
       
      Więcej artykułów…